Uit: Neocat-Magazine 1996-1 22e jaargang, blz. 13
De zevenjarige kater Diederik kwam zwaar gewond bij de dierenarts terecht. Dankzij goede thuiszorg en fysiotherapie kwam Diederik er weer bovenop. Het verhaal van de eigenaressen.
In december 1994 wordt onze kater Diederik op straat aangereden. Een nog steeds onbekende vrouw brengt hem, meer dood dan levend, naar de dierenarts. Onze gecastreerde korthaar kater is geen verkeer gewend, hij kent alleen onze Amsterdamse binnentuin. Op de bewuste avond is hij ’s avonds naar buiten geglipt, de straat op. De één denkt van de ander dat die Diederik gevoerd heeft en daarom ontdekken we pas 24 uur later dat de kat verdwenen is.
De dierenambulance vertelt ons dat bij onze dierenarts een kat binnengebracht is die voldoet aan de beschrijving en jawel, daar ligt Diederik verfomfaaid en als een hoopje ellende in een kooi. Hij heeft een dubbele bekkenbreuk en kan zijn achterpoten niet gebruiken, misschien door de pijn, of door een dwarslaesie. Verder heeft hij een hersenschudding en een verlamde voorpoot en verliest hij veel bloed.
De dierenarts kan niet zeggen of herstel mogelijk is en geeft ons zelfs ter overweging Diederik te laten inslapen om hem pijn te besparen. De arts raadt ons aan Diederik het komende weekend thuis te verzorgen: met veel aaien en toespreken kunnen we de kat meer bieden dan de dierenartsenpraktijk.
Het worden verdrietige dagen waarin we Diederik eindeloos toespreken en voorzichtig aaien, want hij heeft veel pijn. Weliswaar zijn we opgelucht dat hij gevonden is en nog leeft, maar we worden heen en weer geslingerd tussen de vraag of hij wel of niet blijft leven, en of we misschien over zijn leven moeten beslissen. Diederik is te zwak om te eten en we geven hem verschillende keren per dag sterk geconcentreerd voedsel dat in water is opgelost. Met een injectiespuit zonder naald spuiten we het eten met kleine beetjes tegelijk in zijn bek. Hij houdt het binnen en ontspant zich.
Al snel probeert hij zich te wassen en na een paar dagen onderneemt hij zelfs pogingen om te lopen. Wij zijn opgetogen, maar de dierenarts blijft terughoudend: het is niet zeker dat Diederik weer zal kunnen lopen en springen en of hij weer beheersing over blaas en darmen krijgt. Onze hoop wordt twijfel.
Andere mogelijkheden
We zoeken naar andere wegen. We zijn beiden van beroep ergotherapeut en daarom vertrouwd met revalidatie. Zou er geen dierenrevalidatie zijn? Mensen krijgen na een zwaar ongeluk al snel fysiotherapie, dus waarom zou dat bij ons huisdier geen goed werk kunnen doen?
We komen terecht bij de Spoedkliniek voor Dieren, waarin een Praktijk voor Fysiotherapie gevestigd is. De fysiotherapeute wil Diederik wel zien en de dierenarts die bij de praktijk hoort verricht een onderzoek. Het eerste oordeel is gunstig en zo begint 9 dagen na het ongeluk de revalidatie. We spreken af dat we na een paar behandelingen bekijken of Diederik baat heeft bij de oefeningen, en of de vorderingen de inspanning en kosten rechtvaardigen.
Behandelingen
In 10 weken tijd krijgt Diederik 11 behandelingen. Met behulp van twee apparaten, een metalen ring die rond het bekken gaat en een pen met electrische golven, wordt herstel van weefsel en zenuwen gestimuleerd. Het dier krijgt massageoefeningen en we leren hoe we de oefeningen ook thuis kunnen doen. Diederik vindt de oefening met de ring ontspannend en ook van de massages geniet hij zichtbaar. Al snel wordt de kooi waarin hij zit te klein voor zijn geschuifel en gehink. Hij mag echter nog niet te veel bewegen om zijn bekken niet te belasten en hij mag zeker nog niet springen. De babybox van onze zoon van een half jaar biedt uitkomst. We richten de box in voor dubbel gebruik: onze zoon bovenin en Diederik onderin de lade, met kippegaas om de spijlen. Diederik ligt op een ruwe plastic deurmat die het gevoel in zijn poten moet stimuleren.
Verbeteringen
Nu, een jaar later, klimt Diederik weer in bomen en op schuurtjes, springt over hekjes, vecht met andere katten en heeft zelfs al weer een muis gevangen. Hij neemt tot onze vreugde weer volop aan het kattenleven deel! Er zijn nog 2 restverschijnselen zichtbaar: hij kan de nagels van de eens verlamde voorpoot niet zo ver uitslaan als die van de gezonde poot, en zijn vacht is vanaf halverwege de rug nog erg mottig. Volgens de dierenarts kan dit een reactie zijn op neurologisch herstel; beide verschijnselen kunnen nog verbeteren.
Tijdens en na de revalidatie hebben we ons afgevraagd of het herstel aan de fysiotherapie te danken is. Zou de kat zonder revalidatie niet met hetzelfde resultaat aan één van zijn volgende levens begonnen zijn? Katten schijnen erg sterk te zijn en herstellen doorgaans wonderlijk snel. Het antwoord zal nooit gegeven kunnen worden. Vast staat dat de steun van de praktijk en het optimisme over zijn herstel ons ervan weerhouden hebben Diederik voortijdig in te laten slapen.
Bij de fysiotherapeut
Door Dorit Aharon, dierenarts van het Fysiotherapeutisch Revalidatiecentrum voor Dieren in Amsterdam
Als Diederik bij onze praktijk voor fysiotherapie binnenkomt heeft hij een heupfractuur waardoor hij niet kan lopen en moeite heeft met ontlasting en urineren. De kat gebruikt zijn rechter voorpoot niet en ademt zwaar door ophoping van vocht en bloed in de longen. Bij een heupfractuur zijn er twee mogelijkheden: afwachten tot herstel plaatsvindt (dat duurt ongeveer 6 weken) of opereren, zeker als blaas of darmen geraakt zijn of wanneer het dier nog jong is. Meestal wacht de dierenarts af, en schrijft soms pijnstillers, laxeermiddelen, antibiotica of kooirust voor.
Bij Diederik richten we de fysiotherapie op vermindering van de pijn door middel van magneetveldtherapie (de ring om het bekken). Het dier krijgt strikte kooirust en we masseren op vaste tijdstippen de buik om de werking van blaas en darmen te stimuleren. De ongebruikte voorpoot baart ons zorgen: het is mogelijk dat de plexus brachialis –vlechtwerk van zenuwen dat ontspringt vanuit het ruggemerg- bij het ongeluk geraakt en gescheurd is.
Met het oog op een dergelijk ernstig zenuwletsel gebruiken wij een "laser-pen" die de genezing van de zenuw versnelt. Maar na een week therapie (3 weken na het ongeluk) begint het dier de poot weer te gebruiken: het is daarom waarschijnlijker dat er druk op de zenuwen zit, bijvoorbeeld door een bloeduitstorting. We proberen de poot sneller te doen herstellen: magneetveld tegen de pijn en om de stofwisseling te stimuleren, het zachtjes kloppen ("tappen") op de voorpoot om de bloedvoorziening te verhogen en bindweefselmassage. Verder stimuleren we de overdracht van gevoelsprikkels door de ondervoet te prikkelen met een ruwe borstel (b.v. een nagelborstel).
Het zware ademhalen verdwijnt naarmate Diederik zich beter voelt. Rust doet wonderen. Het overtollige vocht en bloed dat door de klap in de longen vrijkwam is mettertijd door het lichaam opgenomen.
Binnen 10 dagen kan de kat weer rustig ademhalen, en na 2 maanden therapie kan Diederik weer goed lopen. Hij gebruikt ook zijn rechtervoorpoot en kan weer springen.
Met dank aan: Drs. E.S. Osinga, Rita Harké en Jikkie Jonkman