Een kijkje in de keuken van Aharon

Gepubliceerd in en met toestemming overgenomen uit het maandblad

Hondenmanieren, nummer 5, 2004

Dorit Aharon is de eerste en tot dusver enige dierenarts in Nederland die zich bezighoudt met de orthomanuele diergeneeskunde. Hondenmanieren bracht een bezoek aan haar praktijk en nam meteen twee redactiehonden mee voor een sportkeuring.

‘Dokter Aharon’, zoals ze zichzelf noemt, komt oorspronkelijk uit Israël. Nadat ze in Nederland diergeneeskunde had gestudeerd gaf ze in haar geboorteland les aan de faculteit voor diergeneeskunde. Daarna kwam ze terug naar Nederland, waar ze een aantal jaren in een drukke dierenartspraktijk werkte om zich vervolgens te specialiseren in de orthomanuele diergeneeskunde. Daartoe volgde ze in Den Haag een opleiding voor humaan orthomanueel therapeut. Sinds twee jaar houdt Dorit zich alleen nog maar met haar specialisme bezig: orthomanipulatie ofwel ‘op de juiste wijze met de handen bewerken’. Ze houdt praktijk in het Zuid-Hollandse dorp Noorden en in Amsterdam en heeft het reuze druk, omdat ze op haar vakgebied tot nu toe de enige in Nederland is. ‘Maar ik ben een gelukkig mens’, lacht ze tussen het behandelen van twee patiënten door. ‘Ik heb het mooiste vak dat er bestaat.’

Corrigeren
Wat ze als orthomanueel therapeut doet, is het met gebruik van haar handen correct zetten van gewrichten en wervelkolommen bij honden. ‘Niet kraken, maar corrigeren’, benadrukt ze. Dat rechtzetten gebeurt met een vrij simpele beweging en is volgens haar vrij eenvoudig. ‘Als je tenminste weet wat je doet. Het is een kwestie van techniek en een goede kennis van de anatomie.
’Pijn in de nek, rug, voor- of achterhand is bij honden een veelgehoorde klacht. Dat kan komen door een afwijkende stand van wervels en gewrichten. ‘Het is belangrijk dat de wervelkolom goed staat’, legt Dorit uit. ‘Zo niet, dan kan er druk ontstaan op zenuwen en bloedvaten en dat geeft pijn en functieverlies. Ook de stand van de gewrichten moet correct zijn. Als dat niet het geval is, krijg je eerder mechanische slijtage.’

Misbruik
Hoe komt het dat er zo veel honden zijn met klachten? ‘Omdat er vaak ‘misbruik’ van ze wordt gemaakt’, zegt Dorit. ‘In de natuur zorgen hondachtigen zelf voor hun rust en ontspanning. Huishonden gaan vaak vol overgave door om hun baas een plezier te doen en lopen daardoor vaak klachten op. Vooral behendigheid, frisbee en pakwerk zijn heel blessuregevoelig. De hond maakt bijvoorbeeld een sliding en krijgt daardoor rugklachten. De hond past zich daar in eerste instantie op aan. Hij gaat bijvoorbeeld anders bewegen. Daardoor verkrampen zijn spieren. Zo kunnen er op andere plaatsen weer problemen ontstaan.’
Naast tijdens sport of spel opgelopen blessures kan ook slecht fokken een reden zijn waarom honden wat wervelkolom en gewrichten betreft niet goed in elkaar zitten. Daarnaast komen er bij Dorit honden op tafel die klachten hebben omdat ze mishandeld zijn. ‘Dat zijn er helaas echt heel veel. Echt meer dan je denkt.’

Keuring
Voorkomen is beter dan genezen en daarom biedt Dorit preventieve sportkeuringen voor honden aan. Aan de hand van de Hondenmanieren-proefhonden laat ze zien wat zo’n keuring inhoudt. Eerst wordt er buiten naar het gangwerk gekeken. Vaak vallen haar dan al kleine afwijkingen op die verraden dat er ergens in het hondenlijf wat aan de hand zou kunnen zijn. Binnen worden de honden zorgvuldig bevoeld. Eerst op hun zij op een matje voor controle van heupen, knieën en ellebogen, daarna volgt staand een inspectie van het bekken, de wervelkolom en ook de ribbenkast. ‘Het is belangrijk dat de ribben recht en goed zitten’, zegt ze. ‘Een hond moet symmetrisch zijn.’

Aan het gezicht van Dorit is precies te zien wat ze al voelend tegenkomt. ‘Hier mag je blij mee zijn’, straalt ze. ‘Wat een fantastische hond.’ Maar even later, tijdens een ‘knoep’ van een gewricht, verandert haar uitdrukking. ‘Hoor je dat? Hier zit wat. Voel maar.’ Als ze een probleem constateert, corrigeert ze dat en geeft de eigenaar vervolgens oefen- en trainingsadviezen mee. Zoals het goed masseren van een bilspier of de hond veel laten zwemmen, tijdelijk niet laten springen en vooral rechtlijnige bewegingen laten maken. ‘Mijn beleid is mensen verzelfstandigen, leren om dingen zelf te doen. Ik geef graag kennis door. Niet alleen omdat ik het al zo druk heb, maar ook uit een filosofische overtuiging. Ik vind dat je mensen handig moet maken in de omgang met de problemen van hun hond.’

Investering
Een sportkeuring is volgens haar voor alle honden van belang. ‘Ongeacht of de mensen met hun hond werken, sporten of alleen recreëren.’ Dat de hond ogenschijnlijk geen klachten heeft, zegt volgens Dorit niets. Aan de buitenkant is lang niet altijd te zien of er iets mis is. Het keuren kan al vanaf de leeftijd van twaalf weken. Een sporthond zou, meent ze, in principe twee keer per jaar moeten worden nagekeken. Honden met klachten wil ze graag na twee weken en vervolgens nog eens na drie maanden terugzien.
Veel afwijkingen laten zich volgens haar in twee of drie behandelingen corrigeren. Een intake voor een sportkeuring kost 60 euro (inclusief btw), een vervolgconsult 45 euro (inclusief btw, tarief 2004). Verzekeraar Dier en Zorg vergoedt, exclusief een eigen bijdrage, drie behandelingen per jaar. ‘Je laat je auto, waar je geen band mee hebt, ieder jaar grondig keuren. Waarom je hond dan niet?’, vindt ze. ‘Het zijn echt de kosten niet. Je moet het zien als een investering voor op de lange termijn.’

Klachten voorkomen
Voor het voorkomen van klachten aan wervelkolom en gewrichten is een warming-up voordat je een hond in actie laat komen heel belangrijk, net zoals een goede cooling-down. Dus: niet opeens beginnen en abrupt stoppen met sport of spel. Laat een natte hond niet in een koude ruimte opdrogen. Uitschuivers op gladde vloeren, van hoogtes naar beneden springen, op en neer springen en het maken van abrupte wendingen zijn een aanslag op wervels en gewrichten. Dat geldt ook voor overgewicht.

Een ochtend in de praktijk

Zipper
Zipper is de Border Collie van Cathy, die een eigen behendigheidsschool heeft en met haar honden op hoog niveau behendigheid traint. Cathy laat haar honden twee keer per jaar uit voorzorg nakijken. ‘Want je eist heel veel van je hond, zeker als je aan de top meedraait.’ Ze praat uit ervaring. ‘Gayle, mijn eerste hond, trok met haar linkerachterpoot. De dierenarts kon niets vinden. Bij Dorit bleek dat er een wervel niet goed zat, die drukte op de zenuwen.’ Gayle is nu acht en draait nog steeds mee aan de top. Dorit: ‘Dat is ook mijn streven, dat honden weer kunnen intreden en herintreden in de sport. Ik wil ze dat niet onthouden, ze niet remmen in hun dagelijks leven.’

Eerst wordt er buiten naar het gangwerk gekeken.

Zipper komt op controle, Dorit controleert haar rug.

Bij Zipper ontdekte Dorit tijdens een preventieve keuring wat kleine dingetjes in haar rug en een iets luxerende knieschijf. Het teefje is nu terug voor controle. ‘Zipper is een leuke, evenwichtige hond en loopt nu prachtig’, luidt het oordeel van Dorit. Cathy: ‘Ze heeft haar laatste behendigheidswedstrijd gewonnen. Ze was 2,5 seconden sneller dan nummer twee.’ Dorit, lachend: ‘We moeten eigenlijk een stickertje op haar plakken: goedgekeurd door dokter Aharon.’ Weer serieus: ‘Ik wil dat mensen gewoon goed nadenken voor ze met een hond gaan sporten.’ Dat is waar Cathy op haar hondenschool aan werkt. ‘We willen cursisten bewust maken van wat ze doen en zo zorgen voor een nieuwe, bewuste generatie hondeneigenaren. Van ons mag er een verplichte sportkeuring komen. Binnen de behendigheid is daarover al een discussie op gang.’ Dorit: ‘Kijk maar naar paarden. Die moeten voor de hogere sportklassen verplicht worden gekeurd.’

Schobbe
Esther komt binnen met haar anderhalf jaar oude Kooikerhond Schobbe. ‘Van schobbejak’, zegt ze. Schobbe is in tegenstelling tot Zipper geen sporthond, maar ‘gewoon een ontzettend leuke hond’ die aan doggy-dance doet. Vorig voorjaar verstapte Schobbe zich op het strand, waarna hij erg bleef hinken. Fysiotherapie hielp wel, maar de reu bleef een onregelmatige tred houden. Bij Dorit bleek dat zijn nekwervels niet goed stonden.

Schobbe had problemen met zijn nekwervels.

Een paar weken na de behandeling merkte Esther dat het gedrag van Schobbe heel erg was veranderd. ‘Hij is veel zekerder, veel stabieler geworden.’ Dorit legt uit: ‘Als de nekwervels niet goed staan, krijg je rare prikkels richting de kop. Een hond kan dan angstig, agressief of onrustig worden. Soms merk je dat het gedrag al meteen na de behandeling verandert.’ Omdat Schobbe een gewrichtsprobleem had, krijgt hij na de controle een voedingssupplement mee waarin onder andere schaal- en weekdieren zijn verwerkt. Het bevat glycosaminoglycanen, waardoor de gewrichten gesmeerd worden en soepel blijven.

Woofer
Woofer komt bij de praktijk aan in een karretje. ‘Oei, daar schrik ik van’, zegt Dorit. Het blijkt echter dat de ruim tien jaar oude Bassetteef nog wel kan lopen. Haar eigenaren hebben het karretje speciaal gemaakt om haar te vervoeren tijdens de langere wandelingen die ze met hun twee andere honden maken. Woofer heeft problemen met haar rug en komt bij Dorit terug omdat ze opeens verlamd in de kamer lag, haar poten wijduit. ‘We zijn ons klem geschrokken’, zeggen haar bezorgde eigenaren.

Woofer komt bij de praktijk aan in haar
speciale ‘Woofermobiel’.

Dorit geeft de eigenaren van Woofer instructie over de rekoefeningen.